Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο

ART & LIFE

"Έφυγε" σε ηλικία 86 ετών ο βραβευμένος σκηνοθέτης Μίλος Φόρμαν

Γνωστός για τις ταινίες "Στη Φωλιά του Κούκου", "Αμαντέους" και "'Ανθρωπος στο Φεγγάρι".
ART & LIFE
Σάβ, 14/04/2018 - 12:34
Γράφει o Φίλιππος Ντάσκας

Ο τσέχος σκηνοθέτης Μίλος Φόρμαν, γνωστός για τις οσκαρικές ταινίες του «Αμαντέους» και «Στη φωλιά του κούκου», πέθανε σε ηλικία 86 ετών, έγινε γνωστό από τον ατζέντη του, Ντένις Άσπλαντ.

Η πλέον γνωστή του ταινία, "Στη Φωλιά του Κούκου" (1975), με πρωταγωνιστές τους Τζακ Νίκολσον και Λουίζ Φλέτσερ και βασισμένη σε μυθιστόρημα του Κεν Κέσι βραβεύθηκε με πέντε βραβεία Όσκαρ, μεταξύ άλλων αυτά της Καλύτερης Ταινίας αλλά και Σκηνοθεσίας. Το 1993 η ταινία ανακηρύχθηκε "πολιτιστικά, ιστορικά και αισθητικά σημαντική" από τη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου των Ηνωμένων Πολιτειών, κερδίζοντας την ιδιαίτερα τιμητική εισαγωγή της στο Εθνικό Μητρώο Ταινιών των ΗΠΑ.

Η οσκαρική πορεία του συνεχίστηκε το 1984 με το "Αμαντέους", που αφηγείται τις σχέσεις μεταξύ Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ και Αντόνιο Σαλιέρι, με τους Τομ Χούλς και Φ. Μάρεϊ Έιμπραχαμ στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, κερδίζοντας οκτώ βραβεία Όσκαρ, ξανά για την Καλύτερη Ταινία και Σκηνοθεσία, αλλά και για τον Α' Ανδρικό Ρόλο του Έιμπραχαμ.

Ο Φόρμαν, γεννημένος το 1932 στο Τσάσλαφ της Τσεχικής Δημοκρατίας, έζησε τη θηριωδία του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, με τους δύο γονείς του να βρίσκουν το θάνατο σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, καθώς ο πατέρας του αποτελούσε μέλος της αντίστασης.

"Οι γονείς μου ήταν αληθινοί πατριώτες και αυτός ήταν πιθανότατα και ο λόγος που πέθαναν. Πέρασε πολύς καιρός, όταν ήμουν ξαφνικά μακριά από την πατρίδα μου και τον πολιτισμό της, μακριά από την οικογένειά μου και αποκομμένος από τη γη των παιδικών μου χρόνων, που συνειδητοποίησα πως μοιραζόμουν αυτό το ισχυρό αίσθημα αγάπης για τη χώρα μου μαζί τους", είχε δηλώσει.

Μικρογραφία

Αναφερόμενος στην κατάπνιξη της Άνοιξης της Πράγας, και κάνοντας σαφή αναφορά στο θρυλικό ρόλο της "Φωλιάς του Κούκου", είχε πει "το Κομμουνιστικό Κόμμα ήταν η δική μου νοσοκόμα Ράτσετ, που μου έλεγε τι μπορούσε και δεν μπορούσα να κάνω, τι μου επιτρεπόταν και τι όχι να πω, πού μου επιτρεπόταν και πού όχι να πάω - ακόμα και ποιος ήμουν και ποιος όχι".

Ο Φόρμαν, που γεννήθηκε Γιαν Τομάς Φόρμαν, ήταν παντρεμένος σε τρίτο γάμο με τη Μαρτίνα Ζμποριλόβα-Φόρμαν και είχε τέσσερα παιδιά (δίδυμα με την πρώτη του σύζυγο, και δίδυμα με την τρίτη του σύζυγο, στα οποία έδωσε τα ονόματα Τζιμ και Άντι, προς τιμήν των Τζιμ Κάρεϊ και Άντι Κάουφμαν - ο Φόρμαν είχε επίσης σκηνοθετήσει την βιογραφική για τον Κάουφμαν ταινία "Άνθρωπος στο Φεγγάρι", με πρωταγωνιστή τον Κάρεϊ).

Φίλιππος Ντάσκας