Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο

ART & LIFE

Σταμάτης Φασουλής: Μάγισσες, Συμβολαιογράφος κι άρωμα Μπλε… Γιασεμιού

Ο πολυπράγμων δημιουργός μιλά στα ntokoumenta.gr για τα θεατρικά του σχέδια
ART & LIFE
Σάβ, 26/05/2018 - 13:18
Γράφει o Παύλος Ηλ. Αγιαννίδης

Ας ξεκινήσουμε από μια παραδοχή: «Ο ψυχισμός του ανθρώπου είναι πιο δυνατός από την ιδεοληψία του». Κάπως έτσι μπορεί ακόμη και τα ξόρκια, τα μαγιολίκια και άλλα πολλά να είναι πιο αδύναμα και πιο ασήμαντα από την ίδια την ταραγμένη, βασανισμένη ψυχή που ζητάει λύτρωση. Ίσως και λύσεις. 

Αρχίσαμε πολύ σκοτεινά; Όχι, ξεκινήσαμε με την άποψη του σκηνοθέτη (και ηθοποιού και ας μην το ξεχνάμε αυτό) Σταμάτη Φασουλή για τις «Μάγισσες της Σμύρνης». Με δυο λόγια; Με αυτό το Γιατί που μπορεί να κάνει γυναίκες που ζητούν, φερ’ ειπείν να αγαπηθούν ή να κερδίσουν κάτι παραπάνω από τον έρωτα, να καταφεύγουν στη μαγεία. «Θα φωτίσω τον ψυχισμό των ηρώων και την αιτία που γίνεται όλο αυτό». Και εννοεί στο μπεστ σέλερ της Μάρας Μεϊμαρίδη (που μετράει ήδη 900.000 αναγνώστες), που έγινε και επιτυχημένο σίριαλ από τον Κώστα Κουτσομύτη (2005). Κάνοντας πολλές γυναίκες να ταυτιστούν με την Κατίνα.

Μικρογραφία

"Θα πετάξω τα περιττά, όπου υπάρχουν"

Την Κατίνα της Σμύρνης του 1887, μια «φτωχή, έξυπνη κι αδίστακτη Σμυρνιά, της οποίας η ζωή αλλάζει όταν γνωρίζει την Αττάρτη, μια Τούρκα μάγισσα, που την παίρνει υπό την προστασία της. Έτσι η Κατίνα βάζει στόχο να ανέβει ψηλά. Ερωτικά φίλτρα, μπουγιούμ, λιώματα και μαγικά ποτέ δεν κάνουν λάθος. Καταφέρνει να παντρευτεί τέσσερις άντρες, τον ένα καλύτερο από τον άλλον, τον ένα πλουσιότερο από τον άλλον. Όσο ανεβαίνει πιο ψηλά σε κοινωνική τάξη, η Κατίνα ανακατεύεται στις δουλειές τους και κουμαντάρει άξια τα εμπόρια, τις μπάνκες, τα καπνά, φτάνοντας μια μέρα να γίνει αρχόντισσα όλης της Σμύρνης».

"Το μεγάλο ζήτημα είναι γιατί καταφεύγουν στη μαγεία [και] ποιες είναι οι αναλογίες με το σήμερα", παρατηρεί ο Σταμάτης Φασουλής

«Θα πετάξω τα περιττά», μου συμπληρώνει ο Σταμάτης Φασουλής, συζητώντας την οπτική του, «όπου υπάρχουν, υπέρ της θεατρικής δράσης». Διότι οι «Μάγισσες της Σμύρνης» - δεν το είπαμε αυτό, το είπαμε; - θα αναγεννηθούν σε μια θεατρική υπερπαραγωγή των Θεατρικών Σκηνών, από τις 10 Οκτωβρίου, στο «Παλλάς». Με ένα all star καστ: Μαρία Καβογιάννη, Σμαράγδα Καρύδη, Μέμος Μπεγνής, Ηλίας Μελέτης (ο «Στέλιος Καζαντζίδης» της Μιμής Ντενίση στη σεζόν που κλείνει σε λίγο) και η Μίρκα Παπακωνσταντίνου, στο ρόλο της εμβληματικής Τουρκάλας μάγισσας Αττάρτης.

«Το μεγάλο ζήτημα είναι γιατί καταφεύγουν στη μαγεία. Ποιες είναι οι αναλογίες με το σήμερα και με τι έχει αντικατασταθεί αυτό σήμερα», παρατηρεί ο σκηνοθέτης. «Η ηρωίδα που μπλέκεται σε όλο αυτό μέσω των συνταγών, εμπλέκεται και ερωτικά. Ο ψυχισμός είναι πιο δυνατός από αυτήν την ιδεοληψία. Και αυτό υπάρχει στο βιβλίο, αλλά υπάρχουν πολλά που το σκεπάζουν»

Αυτά και θα φωτίσει, λέει. «Δίχως νατουραλιστική αναπαράσταση της εποχής, που γίνεται αισθητικά και όχι περιγραφικά».

Το καλό της υπόθεσης, αυτής της νέας εναρκτήριας για την επόμενη θεατρική σεζόν υπερπαραγωγής των Θεατρικών Σκηνών του Πάνου Κατσαρίδη και του Γιάννη Κεντ, είναι εκείνο που ο Σταμάτης Φασουλής μου επισημαίνει: «Γράφω πάνω σε ηθοποιούς που ξέρω και αυτό είναι μεγάλο ατού». Διότι ο ίδιος – το συνηθίζει αυτό – κάνει και την θεατρική απόδοση από το βιβλίο της Μάρας Μεϊμαρίδη.

Μικρογραφία

Η συναρπαστική "Blue Jasmine", το δεύτερο "χτύπημα"

Αντίθετα η πρωταγωνίστριά του και θιασάρχις εν προκειμένω στο «Διάνα», Ελένη Ράντου, έχει κάνει την απόδοση του δεύτερου θεατρικού του – σκηνοθετικά – εγχειρήματος για την επόμενη σεζόν, που δουλεύει με εξίσου μεγάλη ζέση: Την «Θλιμμένη Τζάσμιν», την Blue Jasmine, ή την μπλε Γιασεμή, αν θέλετε, με βάση την οσκαρική επιτυχία του Γούντι Άλεν, με κινηματογραφική πρωταγωνίστρια την άπαιχτη Κέιτ Μπλάντσετ. 

Μιλάμε για την ιστορία της πλούσιας πλην χρεωκοπημένης Νεοϋορκέζας Τζάσμιν, «η οποία μετά τη διάλυση του γάμου της και την οικονομική καταστροφή, προσπαθεί να ξαναφτιάξει τη ζωή της και αναγκάζεται να μετακομίσει στο σπίτι της αδερφής της στο Σαν Φρανσίσκο, επαναπροσδιορίζοντας όλο της τον κόσμο. Ο Σταμάτης Φασουλής μιλάει, από την πλευρά του, για μια «συναρπαστική διασκευή» της Ελένης Ράντου, που θα έχει δίπλα της (από την πρεμιέρα στο «Διάνα», η οποία προγραμματίζεται επίσης για τον Οκτώβριο) τον Μάξιμο Μουμούρη.

[Η απόδοση] "είναι τόσο συναρπαστική, που έχεις αγωνία σε κάθε σελίδα για το επόμενο"

Η ταινία των τριών υποψηφιοτήτων για Όσκαρ, των Χρυσών Σφαιρών και των βρετανικών κινηματογραφικών βραβείων BAFTA, είχε ευθεία αναφορά στην Μπλανς Ντιμπουά και το «Λεωφορείον ο πόθος» του Τενεσί Ουίλιαμς. Μακριά από την «Φιλουμένα» (Μαρτουράνο) του Εντοάρντο Ντε Φιλίπο, στην οποία Φασουλής και Ράντου είχαν συνεργαστεί πρώτα στο Εθνικό Θέατρο και έπειτα στο «Διάνα» (στην σεζόν που κλείνει, αυτή τη φορά με Ντομένικο Σοριάνο τον πολύ καλό Γιάννη Βούρο). Η απόδοση, μου εξηγεί ο σκηνοθέτης για την «Τζάσμιν», είναι «τόσο συναρπαστική που έχεις αγωνία σε κάθε σελίδα για το επόμενο, μέχρι την αποκάλυψη του φινάλε».

Το αρσενικό της ιστορίας είναι Κοβάλσκι, μου εξηγεί, «με την διαφορά ότι αυτός δεν την βιάζει σωματικά, όπως την Μπλανς». Όμως, εκεί είναι το belle reve, το όμορφο όνειρο και το όνομα της φυτείας στον Τενεσί Ουίλιαμς, η μαγεία. Η μεταφορική μαγεία. Εκείνο το «δεν θέλω ρεαλισμό, θέλω μαγεία» της Μπλανς Ντιμπουά. Χαρακτηριστικό και το όνομα της Blue Jasmine. Που πέρα από θλιμμένη έχει και το χρώμα της μελαγχολίας, αλλά και το πραγματικό μπλε. Θαλασσί. Γαλάζιο. Ό,τι θέλετε. Το λέει και η ίδια: «η μητέρα μου με έβγαλε Blue Jasmine από το γαλάζιο γιασεμί, που ανθίζει τη νύχτα». Υπάρχουν κι άλλα κοινά. Το πιοτό. Η καταφυγή στην ψευδαίσθηση, όπως μου επισημαίνει ο σκηνοθέτης. Η καταφυγή στο ψέμα…

Μικρογραφία

Στο σανίδι με τον "Συμβολαιογράφο"

«Και στο βάθος με περιμένει ο Συμβολαιογράφος του Αλέξανδρου Ραγκαβή, ένα έργο που με έπεισε ο Πέτρος Ζούλιας (σ.σ.: που σκηνοθετεί) να το παίξω». Μου θυμίζει πως ο «Μπαμπάς» του, στο Θέατρο Δημήτρης Χορν, όσο κι αν το πίστευε ο ίδιος ερμηνευτικά, ως ηθοποιός πια, δεν είχε την απήχηση που περίμενε. Έχει το γνώθι σαυτόν. Και μία μικρή λύπη κάπου στην άκρη της κουβέντας του. «Με έπεισε λοιπόν να παίξω ξανά, ύστερα από δυόμισι χρόνια, και ο Θεός βοηθός», μου λέει.

«Είχα πει ότι δεν θα ξαναπαίξω ποτέ. Σκεφτόμουν, προσφέρω αυτό που νομίζω ότι είναι καλό. Και ο κόσμος δεν έρχεται. Δεν θα τους πιέσουμε κιόλας». Γελάει.

Ο «Συμβολαιογράφος» ανεβαίνει σε θεατρική διασκευή – και ιδέα, όπως είπαμε – του Πέτρου Ζούλια, που στη φετινή σεζόν έστησε ένα μουσικό υπερθέαμα για τον Γιώργο Ζαμπέτα στο Θέατρο Αλίκη. Ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο, μια καλοκουρντισμένη παράσταση (με την Βίκυ Σταυροπούλου, τον Τάσο Χαλκιά, τον Λευτέρη Ελευθερίου και άλλους πολύ καλούς ηθοποιούς), στην οποία ποντάρησαν, όχι αδίκως, τα Αθηναϊκά Θέατρα του Διονύση Παναγιωτάκη και της Ελένης Κούρκουλα. Η πρεμιέρα του ιστορικού πονήματος του Αλέξανδρου Ραγκαβή, σε αυτή την νέα του εκδοχή, θα δοθεί στο Θέατρο Χώρα, το Δεκέμβριο. Και αυτό μετά την… συνέχεια των επιτυχημένων «Γυναικών του Παπαδιαμάντη» κατά Ζούλια στο Χώρα.

Η νουβέλα του Αλέξανδρου Ρίζου-Ραγκαβή και του 1885 μεταφέρει στην Κεφαλονιά του 19ου αιώνα. Το συμφέρον για την περιουσία, που εξασφαλίζει μια διαθήκη, οδηγεί στο έγκλημα και σε μια σειρά από ραδιουργίες, με σκοπό την υπόδειξη ως ενόχου ενός νεαρού αθώου, Έρωτες, μυστικά και συνωμοσίες, η μεγάλη αγάπη του συμβολαιογράφου Σιορ Τάπα για την κόρη του και ήρωες που συγχέουν τα όρια ανάμεσα στο Καλό και στο Κακό. Ένα αφήγημα που έγραψε και τηλεοπτική ιστορία, στην ασπρόμαυρη κρατική τηλεόραση, σε διασκευή - σενάριο και σκηνοθεσία του Γιώργου Μιχαηλίδη, με το Βασίλη Διαμαντόπουλο στον πρωταγωνιστικό ρόλο

Και μιλάμε για θρίλερ, έτσι; Καθότι τούτος ο Κεφαλλονίτης συμβολαιογράφος, κατά τον Ραγκαβή, «...δεν ήθελε διστάσει ενώπιον θυσίας, όσον και αν ήτον μεγάλη, αλλ' ουδ' ενώπιον εγκλήματος, όσον αποτρόπαιον και αν ήτον, αν δι' εκείνης ή δι' αυτού επρόκειτο ν' αγοράση διά την κόρην του πλούτον, απόλαυσιν, ευτυχίαν»… 

Με δυο λόγια, για τον Σταμάτη Φασουλή η νέα σεζόν θα φέρει επί θεατρικής σκηνής δύο βιβλία και μία ταινία.

Μικρογραφία
Παύλος Ηλ. Αγιαννίδης