Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο

ART & LIFE

Ζήτω (ξανά) το πολιτικό τραγούδι!

Μήπως πρέπει να επανέλθουμε στον πολιτικό λόγο των τραγουδιών; Ο Π. Συνοδινός απαντά "ναι"
ART & LIFE
Δευ, 11/06/2018 - 14:00
Γράφει o Παύλος Ηλ. Αγιαννίδης

Μήπως σας πέφτει μικρή η Αθήνα; Ή η Θεσσαλονίκη. Ή η Λάρισα. Μήπως θέλετε να κάνετε κάτι παραπάνω γι’ αυτό; Να μιλήσετε; Να τραγουδήσετε; Ή μήπως επιτέλους πρέπει να επιστρέψουμε στον πολιτικό λόγο των τραγουδιών;

Ο Παύλος Συνοδινός κάνει κάτι παραπάνω. Όχι μόνον «στήνει» ένα προσωπικό soundtrack, το «STATUS UPDATE 2019», σε έντεκα κεφάλαια – ιστορίες, που χωρούν το ροκ, το έντεχνο, την κλασική, ακόμη και το δημοτικό τραγούδι ή το πανκ. Αλλά μας θυμίζει ότι ο πολιτικός λόγος για όσα είναι γύρω και μέσα μας δεν έχει ξοφλήσει. Είναι εκεί, αρκεί να θέλει κάποιος να καταφύγει και να ποντάρει σε αυτόν για το παραπάνω μιας χαλαρής, ροζέ τραγουδοποιΐας, που «φοριέται» πολύ στις μέρες μας, τις δύσκολες (λες και έτσι τις ξορκίζουμε – που δεν…). Και ο Παύλος Συνοδινός το πράττει μέσα από τα παραδοσιακά μέσα: ένα βιβλίο και ένα CD.

Like, είπατε; Emoticon χαράς; Μπα. Αυτά είναι για τους πλαστούς κόσμους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης της μοναξιάς. Είπαμε, εδώ μιλάμε. Έξω από τα δόντια. Και πολιτικά. Πόσα ξενέρωτα like να χωρέσουν σε έναν μουσικό «ηλεκτρισμό και σε φανταχτερές ιστορίες ψηφιακές μέσα σε φτωχογειτονιές. Σε status σε τοίχους φωτεινούς και λευκούς μέσα στη νύχτα. Σε status οργισμένα, ερωτευμένα, μοναχικά και χαρούμενα πότε πότε, καλλωπισμένα με μια φωτό που μόλις τραβήξαμε στην κίνηση ή την θάλασσα ή ένα αγαπημένο τραγούδι από το YouTube.

Πού τον ξέρουμε τον Παύλο Συνοδινό; Μήπως, τριάντα και κάτι χρόνια τώρα, από τον Κολωνό, τη γειτονιά του; Μήπως από το Πειραματικό Μουσικό Γυμνάσιο Λύκειο Παλλήνης. Εκτός αν τον είδατε στους μουσικούς του σταθμούς: στο Βερολίνο, την Κρήτη, τον Πειραιά και τη Θεσσαλονίκη. Ή αν έχετε ακούσει τις δισκογραφικές δουλειές του «Μικρές Ελπίδες» (Lyra, 2010) και «Greeklish Babylon» (Antart Productions, 2012). Ή ως κιθαρίστα σε συναυλίες, δίπλα στον Απόστολο Ρίζο, στη Νατάσσα Μποφίλιου ή στον Γιάννη Χαρούλη. Εσείς ξέρετε.

Μικρογραφία

"Πολλές φορές αναρωτήθηκα για το μέλλον της έννοιας καλλιτέχνης"

 

- Πίσω, στα δικά μας. Καλωσήλθες, λοιπόν, Παύλο Συνοδινέ με το «STATUS UPDATE 2019». Πολιτικός λόγος, είπες;

«Θεωρητικά η παραμικρή καθημερινότητα όλων μας μπορεί να ονομαστεί πολιτική ή πολιτικοποιημένη, με δόσεις τέχνης μέσα της. Στάση ζωής, με λίγα λόγια… Θυμωμένος, όμως, απαντάω ακόμα και σε εμένα ότι δεν είναι έτσι απλά τα πράγματα. Αυτό το political correct (σ.σ.: πολιτικώς ορθόν) ειδικά στην Τέχνη μοιάζει να μην είναι τόσο correct τελικά, ενώ υπάρχει τόση ελευθερία έκφρασης χάρη στο Ιντερνέτ. Κρατάμε τις αποστάσεις ασφαλείας με το μότο ότι ο κόσμος θέλει να περάσει ωραία και να ξεχαστεί. Ναι, συμφωνώ. Αλλά θα περάσει ίσως και καλύτερα αν πιστέψει σε μια δικαιότερη ζωή. Και ναι, η πολιτικοποιημένη τέχνη μπορεί να το κάνει αυτό. Το έχει κάνει όσες φορές χρειάστηκε για να φτάσει ο πολιτισμός μας έστω μέχρι εδώ».

- Δεν μασάς τα λόγια σου για τα ροζέ feel-good, γύρω μας. Και τα τραγούδια σου επίσης όχι.

«Τα εργαλεία μου είναι κοινά με όλων. Η μουσική, ο στίχος, η ποίηση αυτή που γεννάται στο χαρτί, στους τοίχους των πόλεων ή στα social media της μοναξιάς μας. Το συναίσθημα αναγκαστικά και βιολογικά θα υπάρχει. Μας έπεισαν ότι το να προσπαθούμε να διαμορφώνουμε το περιβάλλον μας είναι ρομαντισμός. Μου αρέσει πολύ ο όρος. Δυστυχώς όμως δεν είναι αυτό, πρόκειται απλά περί επιβίωσης».

- Αυτό είναι, τελικά, η δουλειά ενός καλλιτέχνη, Παύλο Συνοδινέ;

«Πολλές φορές αναρωτήθηκα και για το μέλλον της έννοιας καλλιτέχνης. Θα χαθεί πιστεύω μέσα στις ιλιγγιώδεις ταχύτητες του Διαδικτύου. Εκτός και αν προσαρμοστεί, εξελιχθεί και πάψει να είναι καρικατούρα, διασκεδαστής ή λαοπλάνος. Θα τα κάνουν αυτόματα οι αλγόριθμοι του facebook σε λίγο αυτά».

Μικρογραφία

"Οι ηγέτες ίσως έρθουν εποχές που θα έχουν αλλάξει τελείως μορφή"

 

- Στο σκληρό σήμερα, τι μπορεί να λένε όλα αυτά;

«Οι αθώοι πληρώνουν, οι ένοχοι δικαιώνονται. Δε χρειάζεται να είσαι αντικαθεστωτικός, αντιεξουσιαστής ή αναρχικός για να επικρατήσει η κοινή λογική μέσα σου και να συμπονέσεις τη μητέρα του Φύσσα ή του Γρηγορόπουλου ή να βάλεις τον εαυτό σου στη θέση της Ηριάννας και του Θεοφίλου. Πόσους λαούς θα πνίξουμε στο Αιγαίο, πόσες βόμβες θα χρειαστούμε να τους σκοτώσουμε όλους; Δεν λύνεται, άρα κάτι άλλο θα φταίει. Πολιτική είναι περισσότερο από ποτέ το να έχεις κοινή λογική (σ.σ.: μήπως αυτό εξέλιπε, στα αλήθεια;). Η Τέχνη μπορεί να ξαναβρεί την ψυχή της μέσα από μια τέτοια πολιτική».

- Πώς τολμάς, Παύλο; Πώς τολμάς να είσαι πολιτικός καλλιτέχνης και να πλάθεις σε ιστορίες και λόγο και τραγούδι, το σχεδόν απολίτικο σήμερα; Όταν μάλιστα οι «πολιτικώς ορθοί» προσπαθούν να μας πείσουν ότι ο πολιτικός λόγος, το πολιτικό τραγούδι πέθανε; Όταν ακούμε μόνον για παγκάκια, σπιτάκια κι έρωτες γύρω; Όταν, ακόμη χειρότερα, μας κουνάνε το δάχτυλο ότι οι ιδεολογίες σφαγιάστηκαν στους βωμούς του μικροσυμφέροντος;

«Ουτοπικά μιλώντας, ένας πολιτικός καλλιτέχνης, που θα οραματίζεται κάτι παραπάνω από την συγκεκριμένη τέχνη του, θα σπάσει τις νόρμες τις εξειδίκευσης των τελευταίων 100 χρόνων. Θα εξασκεί την τεχνική του στα ίσα με την διαφορετικότητα του. Τα δίκτυα με τα συναισθήματα του. Την κοινή λογική με την αισθητική και έτσι δεν θα φοβάται την αλήθεια, θα την αποτυπώνει ωμά χωρίς συναισθηματικές επικλήσεις. Ένα υβρίδιο που θα καταρρίψει τους απαρχαιωμένους πολιτικούς και τους καλλιτέχνες όπως τους έχουμε μάθει σήμερα, ικανό να εμπνεύσει και να καθοδηγήσει. Οι ηγέτες ίσως έρθουν εποχές που θα έχουν αλλάξει τελείως μορφή. Και όμως σχεδόν έχει ξαναγίνει στην αναγέννηση κάτι τέτοιο. Δικαίωμα στο όνειρο, έστω».

Πενήντα χρόνια μετά από εκείνο το Μάη του ’68 και του ξεσηκωμού που δεν ολοκληρώθηκε, όχι, δεν μιλάμε για Επανάσταση. Μιλάμε για έναν λόγο και μία πράξη μουσική και πολιτική που μας θυμίζει – ακόμη και γρατζουνίζοντας τα συνηθισμένα σε ροζέ τραγούδια αυτιά μας - ότι κάτω από τα ερείπια και το βάρος της καθημερινότητας υπάρχει ακόμη, σκονισμένη ίσως, ταλαιπωρημένη ίσως, αλλά παλλόμενη ακόμη η ιδεολογία του καθενός. Που μπορεί να γίνει ιδεολογία του μαζί. Αρκεί να το πιστέψουμε. Τι σας λέω τώρα κι έχετε και πολλή δουλειά, πολύ βάρος, πολλή κούραση, ε;

Πληροφορίες

Το «STATUS UPDATE 2019» του Παύλου Συνοδινού, σε μια παραγωγή που συνυπογράφει με τον Γιάννη Παξεβάνη, κυκλοφορεί με την εντυπωσιακή – για τις ημέρες μας – σημείωση (σαν βινύλιο ένα πράγμα): «Η έκδοση αυτή δεν ξεκινά από το διαδίκτυο». Το βιβλίο και το μουσικό CD κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις ΚΨΜ, σε συνεργασία με τη «Γέφυρα Πολιτισμού 440 Hz».

Μικρογραφία
Παύλος Ηλ. Αγιαννίδης