Δευτέρα - 11 Δεκεμβρίου 2017

ΜΙΚΡΟ ΘΑΥΜΑ ΣΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΦΥΛΑΚΕΣ

ΜΙΚΡΟ ΘΑΥΜΑ ΣΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΦΥΛΑΚΕΣ

Ηρωικοί εθελοντές προσφέρουν αθέατα ζωή.
Άννα Κασαπογλου, μια εθελόντρια διαφορετική από τους άλλους. Επικεφαλής της ομάδας λογοτεχνίας του ΚΕΘΕΑ Προμηθεας, στις φυλακές Διαβατων. Οικογενειακες σχέσεις, ρατσισμός, σεξ, αγάπη, ειναι θέματα που επεξεργάζεται στην ομάδα της, όλοι άντρες ηλικίας 25-55 ετών. Ζώντας μέσα σε ένα κλίμα καθολικού αρνητισμού και κακής αυτό- εικόνας, η Άννα κρατά με χάρη τον ανακλαστικό καθρέφτη, βλέποντας από μέσα αυτό που δεν είναι ακόμη φανερό στους ίδιους: Έναν όμορφο άνθρωπο.

Κα Κασάπογλου, επειδή σπάνια εντυπωσιάζομαι, επιτρέψτε μου να πω πόσο συγκλονιστική είναι η δουλειά που κάνετε. Είστε συντονίστρια στο Τμήμα Φιλαναγνωσίας ΒιβλιοΥποθέσεις στη φυλακή Διαβατών Θεσσαλονίκης. Πως αναλάβατε αυτό το εγχείρημα; Πότε ξεκίνησε, με ποιον στόχο και ποιος πήρε αυτή την πρωτοβουλία; Περιγράψτε μου τι ακριβώς γίνεται εκεί.

Σας ευχαριστώ πολύ για τα καλά σας λόγια. Πριν απ όλα, θα ήθελα να σημειώσω πως πρόκειται για εκπαιδευτική ομάδα λογοτεχνίας η οποία λειτουργεί στο πλαίσιο της θεραπευτικής κοινότητας του ΚΕΘΕΑ ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ (Κέντρο Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων) εντός της φυλακής Διαβατών Θεσσαλονίκης. Πώς ξεκίνησαν όλα;

Κατ αρχάς να πω ότι είμαι εθελόντρια στο ΚΕΘΕΑ από τον Μάρτιο του 2011. Εχω κάνει το διδακτορικό μου στην Εγκληματολογία και στην επίδραση του εγκλεισμού σε κρατούμενους, οπότε, έψαχνα έναν τρόπο ώστε να μπορώ να είμαι στο χώρο της φυλακής και να μην γράφω γι αυτήν χωρίς εμπειρία. Έτσι, περνώντας από διάφορους φορείς έφτασα στο ΚΕΘΕΑ το 2011, όπως είπα, όπου ξεκίνησα στην τότε Μονάδα Συμβουλευτικής Κρατουμένων (μετέπειτα έγινε αυτόνομη δομή ως ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ) και πήγαινα στις ομάδες Συμβουλευτικής στις φυλακές Διαβατών και Κασσάνδρας. Έπειτα από ενάμισι χρόνο στη Συμβουλευτική η κ. Μαρία Θεοχαράκη, ψυχολόγος και προσωπικό της Μονάδας, θεώρησε πως μπορούσα να φανώ χρήσιμη συνδυάζοντας σπουδές, εμπειρία που είχα αποκτήσει μέχρι τότε και αγάπη για τη λογοτεχνία, και μάλλον έπεσε μέσα!

Να πω στο σημείο αυτό πως την περίοδο εκείνη- μιλάμε για το καλοκαίρι του 2012- υπήρχε η αναμονή έναρξης λειτουργίας της θεραπευτικής κοινότητας με τη σημερινή της μορφή, μια προ-κοινότητα δηλαδή και η ομάδα λογοτεχνίας θα αποτελούσε μέρος του προγράμματος. Έτσι κι έγινε. Ετοίμασα μια πρόταση με πολύ μεράκι και αγάπη και την παρουσίασα τόσο στην κ. Θεοχαράκη, όσο και στον υπεύθυνο της Μονάδας Συμβουλευτικής Κρατουμένων, και τωρινό Υπεύθυνο του ΚΕΘΕΑ ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ, κ. Χρήστο Βέττα. Η πρόταση έγινε δεκτή και προχωρήσαμε, εγώ με πολλή διάθεση, κέφι και δουλειά και η κ. Θεοχαράκη με τον κ. Βέττα με πολλή εμπιστοσύνη και χώρο στη δουλειά αυτή, πράγμα για το οποίο τους είμαι πάντα ευγνώμων.

Ξέρετε, σε μια εποχή που ο κοινωνικός χώρος περνάει τη δική του κρίση και επικρατεί μιζέρια κι εκεί όπου άλλοι φορείς χρησιμοποιούν εθελοντές, κατά κόρον, για να καλύπτουν ελλείψεις προσωπικού, να βρίσκεις χώρο για τόσο δημιουργικές δράσεις, για μένα είναι ευλογία! Έτσι, λοιπόν, στις 12 Ιουλίου 2012 έγινε η πρώτη ομάδα λογοτεχνίας (μετράμε ήδη 5 χρόνια), η οποία έγινε δεκτή από τα μέλη της τότε προ-κοινότητας με περισσή αγάπη, εμπιστοσύνη, αλλά και περιέργεια και αγωνία, ακόμη και δυσπιστία κάποιες φορές, που όμως στην πορεία όλα αυτά μετατράπηκαν σε δικαίωση, αυτοεκτίμηση, εξέλιξη και δημιουργικότητα.

Στόχος της ομάδας ήταν η καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας, η δημιουργική επένδυση του νεκρού χρόνου της φυλακής, η καλλιέργεια της θετικής αυτό-εικόνας, η απόκτηση κάποιων δεξιοτήτων, η πρώιμη κοινωνική επανένταξη (σε αυτό βοήθησαν πολύ οι επισκέψεις των συγγραφέων), και ως απώτατος στόχος η ενίσχυση της θεραπείας τους, δηλαδή μέσω της λογοτεχνίας ανασύρονται μνήμες και βιώματα που συχνά μπορεί να είναι επιμελώς «θαμμένα», και με την ανάκληση αυτή έρχονται στην επιφάνεια θεραπευτικά ζητήματα τα οποία τα μέλη «δουλεύουν» κατόπιν στη θεραπεία.



Ερχόμενη στο σήμερα, μιλάμε πλέον για θεραπευτική κοινότητα, και μάλιστα μια πρωτοποριακή μονάδα απεξάρτησης που στεγάζεται σε αυτόνομη πτέρυγα στη φυλακή Διαβατών και αποτελεί την πρώτη και μοναδική 24ωρη θεραπευτική κοινότητα, ένα μοντέλο το οποίο συναντά κανείς μόνο στις Η.Π.Α. και στη Μεγάλη Βρετανία. Από τον Οκτώβριο του 2015 βρισκόμαστε στη συγκεκριμένη πτέρυγα όπου οι συνθήκες προσιδιάζουν σε εκείνες ενός σπιτιού, ενός ζεστού χώρου. Στην ομάδα πάνω-κάτω είναι 20-25 άτομα, με εντελώς διαφορετικό εκπαιδευτικό και μορφωτικό επίπεδο, γεγονός όμως που δεν αποκλείει τη συμμετοχή τους. Η ομάδα λογοτεχνίας δεν έχει καμία, μα καμία σχέση με τη λογοτεχνία όπως μπορεί να διδάσκεται σε μια αίθουσα σχολείου ή πανεπιστημίου.

Τα παιδιά, τη λογοτεχνία την ζουν, την βιώνουν και αναμετρώνται μαζί της όχι τόσο σε γνωστικό επίπεδο (αν και αυτό έρχεται μόνο του πολύ συχνά), αλλά σε συναισθηματικό. Διαβάζουν βιβλία είτε της επιλογής τους, είτε βιβλία συγγραφέων που πρόκειται να μας επισκεφθούν, τρώγονται με τα βιβλία, άλλα τα αγαπούν, άλλα τους παιδεύουν, πολύ συχνά θυμώνουν, αλλά μόλις «κατακτήσουν» ένα βιβλίο, έρχεται η επιβεβαίωση, η ικανοποίηση και η αίσθηση ότι τα καταφέρνουν. Εκεί, γίνεται το πρώτο «κλικ». Άλλο σημείο σταθμός της ομάδας είναι η ποίηση. Με την ποίηση ξεκινούν, σχεδόν πάντα, κοροϊδευτικά. Έπρεπε να ήσασταν από μια μεριά, όταν τους έβαλα για πρώτη φορά απαγγελία από το CD το ποίημα «Σημείο Αναγνωρίσεως» της Κικής Δημουλά σε μια θεματική για τη θέση της γυναίκας! Τις δύο πρώτες φορές κορόιδευαν. Όταν όμως επέμεινα και έδωσαν σημασία, αυτά που είπαν ήταν μαγικά! Η ποίηση, με τον συμπυκνωμένο της λόγο, μπορεί κάποιες φορές να επιδρά πιο γρήγορα από τον πεζό λόγο.

Τόσο τη λογοτεχνία, όσο και την ποίηση, τα δουλεύουμε συνδυαστικά με θεματικές, όπως είναι οι οικογενειακές σχέσεις, ο ρατσισμός, τα δικαιώματα, το σεξ, η αγάπη, ο έρωτας κ.λπ. Συνδυάζουμε, δηλαδή τα κείμενα με τα βιώματα και τις εμπειρίες τους. Τέλος, καλούμε συγγραφείς και ανθρώπους από διάφορους χώρους οι οποίοι σχετίζονται κάθε φορά με τα ζητήματα τα οποία μας απασχολούν. Έχει περάσει πολύ σημαντικός αριθμός από ανθρώπους από το χώρο των γραμμάτων.
Το μεγάλο μας εγχείρημα αυτή τη στιγμή είναι η έκδοση ενός λογοτεχνικού περιοδικού, για το οποίο δουλεύουμε όλοι σκληρά, αλλά επειδή βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο ακόμη, δεν μπορώ να πω περισσότερα.

Ποιο είναι το προφίλ των κρατουμένων που συμμετέχουν στην ομάδα; Ενδεχόμενη συμμετοχή αλλοδαπών δημιουργεί προβλήματα στην διεξαγωγή των συναντήσεων, από άποψη γλώσσας ή άλλων επικοινωνιακών προβλημάτων;

Πρόκειται για άντρες, ενήλικες, περίπου 25-55 ετών, οι οποίοι κατηγορούνται για εγκλήματα όλων των κατηγοριών, έχουν διάφορες ποινές, προέρχονται από διαφορετικές χώρες, πολιτισμούς και περιβάλλοντα, και το πιο βασικό από όλες τις κοινωνικές τάξεις. Τα ναρκωτικά δεν κάνουν διακρίσεις, είναι για όλους! Αυτή η πραγματικότητα μπορεί να φαντάζει σε πρώτη φάση δύσκολη, αλλά τελικά είναι ένας πλούτος. Πριν απ όλα να πω ότι μιλάνε όλοι ελληνικά, συνεπώς δεν υπάρχει πρόβλημα επικοινωνίας.

Αυτό που συναντά κανείς είναι διαφορετικός βαθμός αναγνωστικής ανταπόκρισης όταν αναλαμβάνουν ένα βιβλίο. Ωστόσο, στην ομάδα υπάρχει χώρος για όλους και ο καθένας πηγαίνει με τον ρυθμό του. Έχω να πω ότι έχουμε και αναλφάβητα μέλη στην ομάδα, τα οποία αποτέλεσαν πρόκληση αρχικά. Στο τέλος, όμως, τόσο με τη δική μου καθοδήγηση, όσο και με τη μεταξύ τους συνεργασία, δηλαδή όλων των μελών της ομάδας, κατάφεραν να μην ξεχωρίζουν. Αν έβλεπε κάποιος από μια μεριά την ομάδα, δεν θα ήταν εύκολο να αντιληφθεί τη διαφορά.

Ποια είναι τα αποτελέσματα της δράσης; Είστε ικανοποιημένη από αυτά; Τι συναισθήματα σας δημιουργούνται όταν βλέπετε άρνηση συμμετοχής ή αντίστοιχα όταν οι στόχοι επιτυγχάνονται;

Αν πω ότι είμαι μόνο ικανοποιημένη, νομίζω θα αδικήσω κι εμένα και τα παιδιά. Πριν απ όλα νιώθω απίστευτη περηφάνια για εκείνους. Νιώθω εκτίμηση, σεβασμό, ευγνωμοσύνη, και φυσικά πολλή αγάπη. Η συγκεκριμένη ομάδα έχει αποτελέσματα σε ένα επίπεδο προσωπικής ανάπτυξης των ανθρώπων που συμμετέχουν. Μπορείς να παρατηρήσεις αλλαγές που σχετίζονται αμιγώς με θεραπεία τους, δηλαδή όπως είπα και πριν, ανασύρουν ζητήματα, τα δουλεύουν στη θεραπεία και αυτό τους πηγαίνει μπροστά, αλλαγές σε πιο τεχνικά ζητήματα, δηλαδή να γράφουν σωστά, να μην κάνουν ορθογραφικά λάθη, οι αλλοδαποί να μαθαίνουν εκτός από τα κεφαλαία και τα πεζά γράμματα, αλλαγές στην έκφραση και τη γλώσσα που χρησιμοποιούσαν, αλλαγές στη γενικότερη αυτοεικόνα τους.

Όταν έρχονται tet-a-tet με την εξέλιξή τους μπορεί και να δυσκολευτούν να το αντιληφθούν. Και αυτό το λέω γιατί εξαιτίας του παρελθόντος τους στην παραβατικότητα έχουν συνηθίσει να βρίσκονται στο επίκεντρο αρνητικών σχολίων, κι έτσι οποιαδήποτε θετική ανατροφοδότηση μπορεί και να τους κάνει να σαστίσουν. Αν το συνοψίσω, θα έλεγα ότι, ναι, η λογοτεχνία βοηθάει τους ανθρώπους να αλλάζουν προς το καλύτερο. Όχι ότι γίνεσαι καλύτερος άνθρωπος αν δεν είσαι, αλλά βλέπω «μυαλά» να ανοίγουν και να βλέπουν τον κόσμο αλλιώς, γεγονός που βάζει ένα λιθαράκι στη συνολική τους προσπάθεια για την καθαρή ζωή.

Τώρα, σχετικά με την άρνηση συμμετοχής. Δεν έχω καλύτερο από το να ακούω σε μια γνωριμία μεένα νέο μέλος «Εγώ δεν διαβάζω, δεν διάβαζα ποτέ, δεν μ αρέσει, βαριέμαι κ.λπ.». Είναι αμέσως μήνυμα ότι σε περίπου ένα-δυο μήνες ο συγκεκριμένος θα γίνει ο πιο ένθερμος υποστηρικτής της ομάδας και στον επόμενο που θα έχει την ίδια στάση θα πει «Καλά, αυτά έλεγα κι εγώ…» και θα γελάμε όλοι μαζί. Η προσέγγισή μου είναι πάντα θετική, χωρίς να προσπαθήσω να πείσω τον άλλον ότι αξίζει τον κόπο. Εκεί θεωρώ θα χανόταν το παιχνίδι. Οι άνθρωποι που βρίσκονται στη φυλακή έχουν εξαπατηθεί σε πολλαπλά επίπεδα.



Έχουν εξαπατηθεί από την οικογένεια, από δικηγόρους, από σωφρονιστικούς υπαλλήλους, από την αστυνομία και πάει λέγοντας. Επίσης, από την προσωπική τους πορεία στην παραβατικότητα, στην «πιάτσα» κι έχοντας εκτεθεί στον κίνδυνο πολλάκις, έχουν ανεπτυγμένη αντίληψη. Έτσι, όταν συναντήσουν έναν άνθρωπο ο οποίος τους λέει κάποια πράγματα και βλέπουν συνέπεια και αφοσίωση σε αυτά, εμπιστεύονται και βγαίνουμε όλοι κερδισμένοι. Αυτό που ζητώ σε κάθε νέο μέλος είναι η εμπιστοσύνη του. Τίποτε άλλο.
Όταν οι στόχοι μας επιτυγχάνονται, νιώθω απεριόριστη περηφάνια για τους ανθρώπους αυτούς και απεριόριστο θαυμασμό. Είναι άνθρωποι σε διαδικασία απεξάρτησης, μην το ξεχνάμε. Κάνουν ήδη μια τιτάνια προσπάθεια, και μέσα σε αυτήν υπάρχει και η λογοτεχνία. Μόνο θαυμασμό!

Πως χρηματοδοτείται η δράση αυτή; Πως είναι ο χώρος που φιλοξενείται η ομάδα; Αν υπήρχε περίπτωση αλλαγών, ποιες θα προτείνατε να είναι;

Η δράση είναι εθελοντική. Δεν χρηματοδοτείται από κάπου. Ωστόσο, αυτό δεν μειώνει ούτε στο ελάχιστο τον επαγγελματισμό με τον οποίο πραγματοποιείται η ομάδα. Ο χώρος, όπως είπα, είναι ο χώρος του ΚΕΘΕΑ ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ ο οποίος είναι ζεστός και νιώθεις σαν να βρίσκεσαι σε σπίτι. Αντιλαμβάνεσαι ότι είσαι φυλακή, μόνον όταν είναι τραβηγμένη η κουρτίνα και δεις τα κάγκελα, που βέβαια άνθρωποι σε ισόγεια σπίτια έχουν κι εκείνοι κάγκελα!
Όσον αφορά στις αλλαγές, έχω μάθει «να φτιάχνω φαγητό με τα υλικά που έχω», κι έτσι είμαι εξαιρετικά ευγνώμων για όλη αυτή την πορεία, που δεν μου έρχεται στο μυαλό κάποια αλλαγή. Θέλω να μπορώ να συνεχίσω να κάνω αυτό που αγαπώ τόσο εγώ, όσο και τα μέλη της ομάδας και από κει και πέρα, όλα τα βρίσκουμε. Διανύουμε μια πολύ καλή περίοδο, συνεπώς θέλουμε να διατηρήσουμε αυτά που ήδη έχουμε!

Ποιες είναι οι σχέσεις σας με τα μέλη; Τι στάση κρατάτε; Που βρήκατε το θάρρος για ένα τόσο «τολμηρό» εγχείρημα; Τι λέει η οικογένεια και οι φίλοι σας για αυτό;

Αγαπιόμαστε! Έχουμε αμοιβαίο σεβασμό, εκτίμηση και θαυμασμό και οι σχέσεις μας είναι όπως όλες οι ανθρώπινες σχέσεις. Υπάρχουν, φυσικά, και οι συγκρούσεις, οι οποίες όμως καταλήγουν πάντα, μα πάντα σε βαθιές σχέσεις. Η στάση μου είναι πάντα φιλική, θετική, με συνέπεια και απουσιάζουν εντελώς οι κακώς εννοούμενες επιδείξεις «ισχύος» ή «μαγκιές». Είναι άνθρωποι που έχουν φάει τη μαγκιά με το κουτάλι και αντιδρούν όταν κάποιος προσπαθήσει να πάει από αυτή την οδό. Αντίθετα, όταν τους προσεγγίσεις θετικά και ακόμη και στη σύγκρουση δώσεις μια θετική αναπλαισίωση, είναι σα να τους ανοίγεις κι ένα νέο δρόμο.

Όλα αυτά δεν σημαίνουν βέβαια ότι δεν υπάρχουν και όρια από πλευράς μου. Φυσικά και υπάρχουν και όταν υπερβούν τα εσκαμμένα, αντιμετωπίζουν και τις συνέπειες. Αλλά για να φτάσουμε εκεί, έχουμε μια καλά «χτισμένη» σχέση προηγουμένως και γι αυτό και όταν θυμώνουμε, τελικά αγαπιόμαστε ακόμη περισσότερο! Το περιβάλλον έχει συνηθίσει να ακούει το «πάω φυλακή». Μάλιστα στο παρελθόν ένας φίλος της αδερφής μου το άκουγε και δεν ρωτούσε από διακριτικότητα καθώς νόμιζε ότι ήμουν κρατούμενη! Τα παιδιά μου και αυτά το χρησιμοποιούν «η μαμά είναι στη φυλακή», χωρίς 100% να αντιλαμβάνονται τί είναι η φυλακή, ειδικά η κόρη μου που είναι τριών.

Θεωρώ όμως ότι θα είναι γι αυτά ένα παράδειγμα για το μέλλον. Ήδη τον γιο μου, που είναι επτά, τον έχω πάρει μαζί μου σε συναντήσεις με τα παιδιά του ΠΡΟΜΗΘΕΑ που έχουν αποφυλακιστεί και τους έχει γνωρίσει. Με τον τρόπο αυτό άδραξα την ευκαιρία να του μιλήσω για τα ναρκωτικά, τα εγκλήματα και τις συνέπειες. Την εμπειρία αυτή τη χάρηκε και ο ίδιος πολύ έχοντας μάλιστα ένα νοιάξιμο για κάποια παιδιά με τα οποία ήρθε πιο κοντά και για τα οποία ρωτάει τί κάνουν. Ωστόσο, για μένα αυτή η δουλειά είναι μέρος της προσωπικής μου ταυτότητας και μέσα από αυτό αυτοπροσδιορίζομαι. Γενικά, φίλοι και οικογένεια το αντιμετωπίζουν με χιούμορ, ίσως κάποιοι είναι και περήφανοι καθώς είναι μια δουλειά όχι τόσο συνηθισμένη, όπως για παράδειγμα να δουλεύει κανείς σε μια τράπεζα, κι επίσης έχει να κάνει με ανθρώπους οι οποίοι κάνουν μια αξιόλογη προσπάθεια, κι εσύ «βάζεις ένα χεράκι» προς αυτή την κατεύθυνση.

Τελικά η λογοτεχνία είναι θεραπευτικό μέσο; Τι κερδίζουν οι κρατούμενοι;

Πιο κατάλληλοι για να απαντήσουν σε αυτό είναι οι άνθρωποι που δουλεύουν θεραπευτικά με τα μέλη της ομάδας. Ωστόσο, φήμες λένε ότι κάτι γίνεται! Στο σημείο αυτό θέλω να τονίσω ότι η συγκεκριμένη ομάδα λειτουργεί στο πλαίσιο της θεραπείας. Δηλαδή, η θεραπεία είναι η προτεραιότητα και ακολουθεί η λογοτεχνία τη θεραπεία ώστε όπου μπορεί να λειτουργεί επικουρικά. Είναι δηλαδή σα να υπάρχουν κάποιες κλειδωμένες πόρτες μέσα στον ψυχικό και συναισθηματικό κόσμο των ανθρώπων, το κλειδί των οποίων κρατάει η λογοτεχνία και τις ξεκλειδώνει. Το περιεχόμενο που θα βγει όμως από μέσα, έρχεται η θεραπεία και το αξιοποιεί. Με τον τρόπο αυτό κερδίζουν τα μέλη σε θεραπευτικό επίπεδο, καθώς είναι πιο δύσκολο να βγάλεις στην επιφάνεια τα θέματα που πονάνε γιατί μπορεί και μην ξέρεις πώς να το κάνεις. Ε, εκεί συναντιόμαστε λογοτεχνία και θεραπεία!

Το όνομα και το λογότυπο της ομάδας είναι ΒιβλιοΥποθέσεις. Πως προέκυψε αυτό;

Τόσο το όνομα, όσο και το λογότυπο είναι αποτέλεσμα δουλειάς των μελών της ομάδας που πρωτοξεκίνησε. Με τον καταιγισμό ιδεών, καταλήξαμε στο όνομα κι έπειτα κάποια μέλη τα οποία είχαν και το ταλέντο στη ζωγραφική έφτιαξαν κάποια σχέδια από τα οποία επιλέξαμε. Έπειτα, έδωσα το σχέδιο σε γραφίστα και μας το διαμόρφωσε. Ήθελα το στίγμα να είναι δικό τους, όπως κι έγινε.

Υπάρχουν άλλες δράσεις εκτός της ανάγνωσης στα πλαίσια της ομάδας; Θα μπορούσατε να δώσετε μια εκτίμηση για το ποιος είναι ο πιο αγαπημένος τους συγγραφέας ;

Οι συναντήσεις με τους συγγραφείς και τους ανθρώπους που έρχονται από έξω είναι ξεχωριστές στιγμές. Θα ήθελα να αναφέρω ονομαστικά τους συγγραφείς που μας έχουν τιμήσει με την παρουσία τους και ως μια ένδειξη ευγνωμοσύνης, αν θέλετε. Η σειρά είναι η σειρά με την οποία μας επισκέφθηκαν, επισκέψεις οι οποίες ξεκίνησαν το 2013:

Σοφία Νικολαΐδου, Σάκης Σερέφας, Ισίδωρος Ζουργός, Θωμάς Κοροβίνης, Γιάννης Μακριδάκης, Γιώργος Σκαμπαρδώνης, Κωνσταντίνος Τζαμιώτης, Βασίλης Αλεξάκης, Χίλντα Παπαδημητρίου. Ο κ.Ζουργός ο οποίος μας επισκέφθηκε το 2013, ήρθε και για δεύτερη φορά στο νέο μας χώρο τον Απρίλη που μας πέρασε, κάτι το οποίο επιθυμούμε να κάνουμε και με άλλους συναδέλφους του.

Αυτό που χρειάζεται να σημειώσω εδώ είναι ότι οι συγγραφείς επισκέφθηκαν σε διαφορετικές στιγμές την ομάδα, πράγμα που σημαίνει ότι ο πληθυσμός δεν ήταν ο ίδιος. Στη φυλακή οι αλλαγές της σύνθεσης των συμμετεχόντων είναι κάτι συνηθισμένο (μεταγωγές, διακοπές από το πρόγραμμα, αποφυλακίσεις), οπότε δεν ήταν το ίδιο κοινό για να πει κανείς για προτιμήσεις.

Ωστόσο, έχω κάποια εκτίμηση, αλλά δεν θα ήθελα να τη μοιραστώ γιατί δεν θέλω να δημιουργηθούν εντυπώσεις ή να αδικήσω κάποιους/ ες. Αυτό όμως που μπορώ να πω είναι ότι στους επισκέπτες και τις επισκέπτριες εκτιμούν το καθαρό βλέμμα και την ειλικρίνεια, και πιστέψτε με δεν πέφτουν ποτέ έξω.

Αρωγοί τόσο των επισκέψεων των συγγραφέων, όσο και της διάθεσης των βιβλίων τους για να προετοιμαστεί η ομάδα είναι οι εκδοτικοί οίκοι. Πριν απ όλα νιώθω βαθιά ευγνωμοσύνη για την Ελένη Παπαγεωργίου και τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ, οι οποίες μας στήριξαν κυριολεκτικά από το ξεκίνημα το 2012 και είναι δίπλα μας μέχρι σήμερα. Στην πορεία αγαπηθήκαμε πολύ με την Εύα Καραϊτίδη από τις εκδόσεις ΕΣΤΙΑ, η οποία μας έχει επισκεφθεί κιόλας μαζί με τον Γιάννη Μακριδάκη, και η γενναιοδωρία της είναι άκρως συγκινητική. Η πιο καινούρια, αλλά θεωρώ εξίσου βαθιά, σχέση με τον Γιώργο Δαρδανό από τις εκδόσεις GUTENBERG ο οποίος στην τελευταία Διεθνή Έκθεση Βιβλίου στη Θεσσαλονίκη συναντήθηκε με μέλη της ομάδας που έχουν αποφυλακιστεί και τους πρόσφερε απλόχερα βιβλία δηλώνοντας πως είναι πλέον συνοδοιπόρος μας. Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω και τις εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ και ΑΓΡΑ οι οποίες στήριξαν τις επισκέψεις των συγγραφέων τους με τη διάθεση αντιτύπων. Χωρίς τη στήριξη όλων αυτών των ανθρώπων η δουλειά μας δεν θα είχε προχωρήσει τόσο γρήγορα. Άλλη δράση την οποία προανήγγειλα είναι η έκδοση ενός λογοτεχνικού περιοδικού, για το οποίο προς το παρόν δεν έχω πολλά να πω.

Υπάρχει αντίστοιχη ομάδα γυναικών; Γνωρίζετε αν υπάρχει λειτουργία αντίστοιχων τμημάτων σε άλλες φυλακές στην Ελλάδα;
Στη γυναικεία πτέρυγα το ίδιο πρόγραμμα, δηλαδή οι ΒιβλιοΥποθέσεις, δεν υπάρχει όπως με τη μορφή αυτή δεν υπάρχει πουθενά αλλού (πρωτοπορούμε ως ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ και σε αυτό!). Ωστόσο, προγράμματα όπου μπορεί να ασχολούνται με ποίηση ή λογοτεχνία θεωρώ πως υπάρχουν και σε άλλες φυλακές.

10 Περιγράψτε μου μια πολύ ιδιαίτερη στιγμή της δουλειάς σας με την ομάδα.

Από πού να ξεκινήσω! Είναι πραγματικά πολλές, καθώς είναι πολλά τα χρόνια. Αυτό που προκάλεσε μεγάλη συγκίνηση ήταν μια φορά που είχα βάλει στη μέση του τραπεζιού σκόρπια ποιήματα του Λειβαδίτη, τα ανακάτεψα και τους είπα να διαλέξουν από ένα στην τύχη. Όλα τα ποιήματα ήταν διαφορετικά μεταξύ τους. Έπειτα, ο καθένας διάβαζε το ποίημα και μοιραζόταν τις σκέψεις του. Το καταπληκτικό ήταν ότι όλοι θεωρούσαν πως το ποίημα που τους έτυχε, είχε γραφτεί για τους ίδιους! Ήταν μια απίστευτη ομάδα με πολλή συγκίνηση και τη στιγμή εκείνη συνειδητοποίησαν την αξία της ποίησης, χωρίς καν να προσπαθήσω να τους πείσω ότι η ποίηση έχει αξία.

Κλείνοντας, όλοι οι άνθρωποι που εργαζόμαστε στον ΠΡΟΜΗΘΕΑ, όπως και τα μέλη της ομάδας θα θέλαμε να σας ευχαριστούμε πολύ για τη δυνατότητα που μας δίνετε να μιλήσουμε για τη δουλειά μας!

ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ

Τα Ντοκουμέντα είναι μια δημοσιογραφική ιστοσελίδα ειδήσεων, ερευνών, αποκαλύψεων και απόψεων, με την επιμέλεια του Γιάννη Ντάσκα.

ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Newsletter

Συμπλήρωσε το e-mail σου και θα λαμβάνεις κάθε Πέμπτη το εβδομαδιαίο newsletter του ntokoumenta.gr με όλα τα νέα της Ελλάδας